تجربه کشورها در رفع سردرگمی قیمتی

در بسیاری از کشورها برای مدیریت بازار حرکت از رویکردهای سنتی به رویکردهای تحولی (شامل ابزارهای هوشمند و خودتنظیم) به‌منظور ایجاد ثبات در عرضه و تقاضا صورت گرفته است. یکی از ابزارهای کلیدی در این خصوص درج قیمت تولیدکننده و قیمت واحد بر روی کالاست. به‌منظور ممانعت از تشتت قیمت‌ها، در کشورهای هندوستان، مالزی، ترکیه، آلمان و استرالیا چاپ قیمت مقطوع فروش برای مصرف‌کننده نه‌تنها انجام نمی‌شود، بلکه به‌عنوان یک عامل شکل‌گیری رویه‌های ضد رقابتی ممنوع اعلام شده است. لذا در این کشورها به‌منظور ممانعت از تشتت قیمت‌ها به‌ویژه در رابطه با کالاهای تند مصرف (FMCG) از روش‌های دیگری استفاده می‌شود که به شرح زیر می‌باشد:

  • چاپ دو قیمت روی کالا در محل درب کارخانه: 1 ـ هزینه تمام‌شده یا به عبارتی حداقل قیمت فروش و 2 ـ حداکثر قیمت فروش کالا. در اینجا با ایجاد یک باند قیمتی، ضمن اینکه دامنه نوسانات قیمت کالا در نقاط مختلف کشور مشخص می‌گردد، از رخداد قیمت‌گذاری تهاجمی (کمتر از هزینه تمام‌شده) و همچنین قیمت‌گذاری غیرمنصفانه نیز در بازار ممانعت به عمل می‌آید.
  • درج دو رقم روی برچسب قیمت کالا در سطح خرده‌فروشی: 1 ـ قیمت برای مصرف‌کننده؛ 2 ـ قیمت واحد محصول برحسب واحد وزنی مشخص (کالاهای تند مصرف). هدف از درج قیمت واحد محصول ایجاد قابلیت مقایسه قیمتی برای یک محصول است که در بسته‌بندی‌های مختلف روانه بازار می‌شود. این امر در حال حاضر عمدتاً در کشورهای پیشرفته (اتحادیه اروپا، استرالیا، ایالات‌متحده، ...) نیز بکار گرفته می‌شود. ترکیه نیز به‌واسطه پیوستن به اتحادیه اروپا درج برچسب قیمت واحد روی محصولات تند مصرف را در خرده‌فروشی‌های بزرگ و مدرن اجباری کرده است.

نكات كليدي:

یکی از چالشهای کلیدی در اقتصاد ایران عدم شفافیت هزینههای نظام توزیع و اجحاف به حقوق مصرف‌کننده است؛ بگونهای که بعضاً کالاهای مصرفی از درب کارخانه تا زمانی که به دست مصرف‌کننده می‌رسد تا 120 درصد هزینه توزیع اعمال می‌شود (در صورتی که نباید بیش از 30 درصد افزایش قیمت داشته باشد). گفتنی است اجرای این طرح میتواند دستاوردهایی به شرح زیر را به همراه داشته باشد:

  • امکان نظارت بر رعایت سودهای مصوب قانونی حلقه‌های تأمین و توزیع را فراهم میکند؛
  •  با لحاظ قیمت واحد نیز باعث جلوگیری از سردرگمی مصرف‌کنندگان و سوءاستفاده احتمالی حلقه‌های تأمین و توزیع می‌گردد؛
  • هزینه های نظام توزیع را شفاف و آشکار میکند؛
  • سهولت در مقایسه و انتخاب کالا و خدمات برای خریدار را فراهم میکند.

------------------------

برای مطالعه این دیدگاه به سامانه ترینداک مراجعه کنید.
trindoc.itsr.ir